Rada Budowy Okrętów - logo
Rada Budowy Okrętów jest społeczną inicjatywą o charakterze opiniotwórczym i opiniodawczym (typu think tank), której naczelnym zadaniem jest przygotowywanie ekspertyz, opinii i stanowisk w zakresie potrzeb modernizacyjnych Marynarki Wojennej RP
 
Strona główna O Radzie Artykuły Aktualności Forum Kontakt

Maciej Janiak: Stałe zespoły okrętów Sił Morskich NATO - najbardziej wyrazistym symbolem integracji sojuszniczej
 

Stałe zespoły okrętów, złożone z rotacyjnie wymienianych jednostek różnych bander, są najbardziej wyrazistym symbolem sojuszniczego współdziałania państw członkowskich NATO, a dla ich morskiej części, także źródłem emanacji ich dodatkowo akcentowanej integracji. Dlaczego koalicyjne współistnienie może być wyrażane najpełniej na morzu? Są dwa główne powody: pierwszy to ten, że flota, okręty, ich załogi, towarzystwo uczestniczące we wszelkich rodzajach wypraw zamorskich, to wszystko, od samego początku żeglugi oceanicznej, zawsze było osadzone w środowisku wielonarodowym, a jednorodne załogi pojawiły się na okrętach dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku; drugim jest sytuacja, że na morzu w sposób naturalny, wszystkie formy ludzkiej aktywności osadzone są w kontekstach międzynarodowych.

To właśnie z tych powodów, w siłach morskich NATO większość działających na morzu zespołów okrętów złożona jest z jednostek różnych bander - zespołów organizowanych w ramach sił odpowiedzi, tych formowanych okazjonalnie oraz tych doskonalących współdziałanie podczas ćwiczeń. Najważniejszymi z nich są zespoły okrętów utrzymywane w sposób stały. Tego rodzaju usankcjonowana międzynarodowa współpraca rozpoczęła się w latach sześćdziesiątych minionego wieku z inicjatywy prezydenta Johna F. Kennedy’ego (dowódcy okrętu podczas WWII). To on, wytypował siły morskie państw NATO do nawiązania wyjątkowo ścisłych więzi w ramach Sojuszu.

 

Pierwszym krokiem, od czerwca 1964 roku do grudnia 1965 roku, było obsadzenie międzynarodową załogą niszczyciela USS CLAUDE V. RICKETTS DDG 5. Następnie przez trzy lata, 1965 - 1967, w ramach programu Matchmaker, siły morskie USA, W. Brytanii, Kanady i Holandii wydzielały do wspólnego zespołu okrętów, rotacyjnie po jednym niszczycielu lub fregacie. 13 stycznia 1968 roku powstał zespół okrętów Stanavforlant - istniejący do dzisiaj pod nazwą SNMG1. 11 maja 1973 roku powołano zespół przeciwminowy Stanavforchan - to obecny SNMCMG1. Oba z nich w okresie zimnej wojny organizacyjnie podporządkowane były dowództwom ówczesnego Północnoeuropejskiego Teatru Działań Wojennych. Pierwszy składał się z niszczycieli / fregat wydzielanych przez siły morskie USA, Kanady, W. Brytanii, Portugalii, Holandii, Belgii, RFN, Norwegii i Danii, uzupełnianych okrętem zaopatrzeniowym / tankowcem. W skład drugiego wchodziły trałowce / okręty p. minowe z sił morskich W. Brytanii, Holandii, Belgii, RFN, Norwegii i Danii zabezpieczane przez okręt - bazę. Zespoły te, szczególnie Stanavforlant, w sposób powszechny i niezwykle skuteczny wykorzystywane były jako narzędzia politycznego nacisku, stosowane zgodnie z morską regułą „w odpowiedni sposób, odpowiednim czasie i odpowiednim miejscu”.

Wielokrotnie w takim charakterze wchodził on na Bałtyk i manifestował swoją obecność w jego południowo - wschodniej części, wpisując się w międzynarodowy kontekst sytuacji polityczni - militarnej powiązanej z przemianami zachodzącymi w Polsce. Sprawdzona formuła obu zespołów oraz konieczność wynikająca z sytuacji regionalnej, stanowiły asumpt do powołania ich odpowiedników w basenie Morza Śródziemnego - SNMG2 i SNMCMG2. Miały stanowić siły reagujące na zagrożenia zależne od sytuacji na południowych i wschodnich wybrzeżach wspomnianego basenu oraz na Morzu Czarnym. Pewne delikatne animozje występujące pomiędzy państwami południowej flanki sojuszu spowodowały, że oba te zespoły wzmacniane są okrętami flot flanki północnej, a zespół SNMG1 często gości na Morzu Śródziemnym.

Codzienna służba w stałych zespołach okrętów umożliwia ich załogom zaistnienie w przedsięwzięciach kształtujących obraz świata, lepsze zrozumienie rządzących w nim mechanizmów, zademonstrowanie na międzynarodowym forum intencji i woli swoich narodów oraz doskonalenie wzorców dotyczących dobrej praktyki morskiej, rozpowszechnianych później jako obowiązujące procedury w macierzystych flotach. Wyrażając uznanie dla służby naszych pięćdziesięcioletnich ORP MEWA, ORP CZAJKA i ORP FLAMING (dobrze, że będą miały następców - Kormoran II), wspieranych przez ORP XAWERY CZERNICKI w zespole SNMCMG1, trzeba niestety wyrazić ubolewanie, że obie nasze fregaty typu Oliver H. Perry, które otrzymaliśmy z myślą o służbie w zespole SNMG1 nie stanęły na wysokości zadania - tylko ORP PUŁASKI dwa razy, na krótko - w sumie jedynie pół roku, wszedł w skład tego zespołu.

Należy także zaznaczyć, że służba w zespołach SNMG zarezerwowana jest wyłącznie dla okrętów klasy fregata. Służba Gawrona lub Czapli, przynajmniej w takiej postaci jaka wyłania się z „Zapytań... .” Szefostwa Techniki Morskiej Inspektoratu Uzbrojenia oraz z „Programu Operacyjnym - zwalczanie zagrożeń na morzu 2013 - 2022/30” nie wchodzi w rachubę.

R E K L A M A - narzędzia kamieniarskie

 

W przeprowadzonych w dniach 11-24 kwietnia 2015, na szkockich wodach ćwiczeniach pod kryptonimem JOINT WARRIOR 15 - 1, obok ponad 40 innych okrętów, wzięły udział 3 stałe zespoły okrętów sił morskich NATO: SNMG2 (kontradm. B. Williamson - SM USA) na USS VICKSBURG wraz z HMCS FREDERICTON, TCG GOKSU i FGS SPESSART; SNMCMG1 (kmdr P. B. Henegouwen - SM Danii na FGS DONAU wraz z BNS LOBELIA, FGS AUERBACH, HMS PEMBROKE, ORP MEWA, HNLMS WILLEMSTAD i HNOMS RAUMA; SNMCMG2 (kmdr G. Piegata - SM Włoch) na ITS EURO, TCG ANAMUR, FSG BAD BEVENSEN. Świadczy to o wzrastającym w siłach morskich NATO znaczeniu służby okrętów w zespołach o międzynarodowym składzie.

Wyrazem takiego punktu widzenia jest także stanowisko U.S. Navy zaprezentowane na naszym profilu facebook.com [USA: nowa strategia morska podkreśla rolę zespołów NATO 13 kwietnia o 08:17].

W planach rozwojowych naszej Marynarki Wojennej należy tą tendencję uwzględnić w należyty sposób. Możliwość naturalnego współdziałania okrętów, wynikającego z maksymalnie zbliżonych parametrów taktyczno - technicznych, jest jedną z głównych przesłanek na której opiera się sojusznicza jedność natowskich sił morskich.

 
Copyright by Rada Budowy Okrętów 2015